Pencereniz açılırken ve kapanırken çok zorlanıyor, gıcırdıyor, metal sürtünme sesi geliyor. Silikon sprey ile bakım nasıl yapılır? Hangi noktalara yağlanmalı? WD-40 kullanılır mı? Sıfır daire aldınız, müteahhit hangi pencereyi takmış? Profil kalitesi, cam tipi, montaj kalitesi nasıl? Yeni evinizin pencerelerini kontrol etmeniz için rehber. Köşe kaynakları, lastik contalar, aksesuar markaları. Kışın pencere camlarında yoğuşma (buhar) oluşuyor, damlalar akıyor. Bu normal mi yoksa pencere sorunu mu? Yoğuşma sebepleri: düşük kaliteli cam, yetersiz havalandırma, yalıtım sorunu. Çözüm yolları.
Argon gazlı cam: Standart çift camın hava boşluğuna (%90 oranında) argon gazı (soy gaz) doldurulur. Argon, havadan %30 daha yüksek yoğunluğa sahiptir, ısıyı daha az iletir (daha iyi yalıtım). Argonlu çift cam, U değerini 2.7'den 1.9'a düşürür (yaklaşık %30 iyileşme). Ayrıca, yoğuşma (buhar) oluşumunu azaltır, camın içinin buğulanmasını önler. Argon gazı, çift camın arasında, fabrikada doldurulur. Zamanla (10-15 yıl) difüzyon ile yavaşça kaçar. Argon gazlı cam, standart çift camdan %20-30 daha pahalıdır. Low-E kaplama + argon gazı birlikte kullanılırsa, U değeri 1.1-1.3'e düşer (en iyi kombinasyon). Cam tipi, pencerenin ısı ve ses yalıtımını %50 oranında etkiler. Doğru cam seçimi, ısıtma faturanızı düşürür, evinizin konforunu artırır. Standart çift cam (float cam): 4 mm cam + 12 mm hava boşluğu + 4 mm cam. Toplam 20 mm kalınlık. Isı iletim katsayısı (U değeri): yaklaşık 2.7 W/m²K (eski). Enerji sınıfı C veya D. Ses yalıtımı (Rw): 30-32 dB. En ekonomik seçenek. Apartman daireleri için yeterlidir. Üçlü cam: 3 mm cam + 12 mm hava + 4 mm cam + 12 mm hava + 3 mm cam. Toplam 34 mm kalınlık. U değeri: 0.6-0.8 W/m²K (pasif ev standardı). Enerji sınıfı A++. Çok soğuk iklimler (Erzurum, Kars, Ardahan, Bayburt, Hakkari) ve yüksek rakımlı bölgeler için idealdir. Isı yalıtımı mükemmel, yoğuşma (buhar) yapmaz. Ancak çok ağırdır (standart çift camdan %50 daha ağır), daha güçlü menteşe ve profile ihtiyaç duyar. Daha pahalıdır (standart çift camdan 2 kat). Aşırı soğuk bölgeler dışında gereksiz olabilir.
Alt menteşe (pivot) değişimi: 300-600 TL (1 adet, parça + işçilik). Üst menteşe (makas, scissor) değişimi: 500-1.000 TL (1 adet, makas menteşe daha pahalı). Menteşe + makas set değişimi: 1.000-2.000 TL (tüm menteşeler, parça + işçilik). Komple aksesuar seti değişimi (uzatma çubuğu, sürgüler, kilit kutusu, mentese): 2.000-4.000 TL (malzeme + işçilik). Ürün garantisi (1 yıl) genelde dahildir. Cam değişimi (sadece cam, pencere aynı kalır): Standart çift cam (4+12+4) metrekare başına 500-800 TL (malzeme + işçilik). Isıcam (Low-E) metrekare başına 800-1.200 TL. Ses yalıtım camı metrekare başına 1.200-2.000 TL. Kırık cam değişiminde ölçü alınır, cam 3-5 iş gününde hazırlanır, sonra montaj yapılır. Cam değişimi için yetkili camcı veya pencere tamircisi çağırın. Profesyonel pencere montajı (sıfır pencere takma): Metrekare başına 200-400 TL (sadece işçilik, pencere hariç). Eski pencere sökme, yenisini takma, köpükleme, silikonlama dahil. Pencere fiyatları (profil + cam + aksesuar): 70 mm 3 odacıklı: 2.000-3.000 TL/m². 76 mm 5 odacıklı: 3.000-4.500 TL/m². 90 mm 6 odacıklı: 4.500-6.500 TL/m². Isıcam veya argon gazlı cam, fiyatı %30-50 artırır. Marka (Rehau, Schüco) fiyatı %20-30 artırır.
PVC pencere aksesuarları (hardware), pencerenin açılıp kapanmasını, kilitlenmesini, hava sızdırmazlığını sağlayan mekanik parçalardır. En sık değiştirilen aksesuarlar: Kulp (kol): En çok kullanılan parça. Plastik veya metal (alüminyum, zamak). Plastik kulplar zamanla kırılır (iç dişli aşınır, dış kabuk çatlar). Metal kulplar daha dayanıklı, daha pahalı. Kulp arızası: Kulp boşa dönüyor (pencere açılmıyor/kapanmıyor), kulp sıkışmış (dönmüyor), kulp kırılmış. Kulp değişimi: Kulp üzerindeki vidaları sökün (genelde 2 vida, allen veya tornavida), eski kulpu çıkarın, yeni kulpu (aynı ölçü, aynı ağız) takın, vidaları sıkın. Kendiniz 5 dakikada yapabilirsiniz. Kulp fiyatı: 100-300 TL (markasına göre). Aksesuar markaları: Roto (Alman, en yaygın, kaliteli, her profille uyumlu, orta-yüksek fiyat). Siegenia (Alman, çok kaliteli, yüksek fiyat, özel profiller). Maco (Avusturya, kaliteli, orta fiyat). Winkhaus (Alman, kaliteli, dayanıklı). GU (Alman, ekonomik, orta kalite). Sarı (Türk, ekonomik, düşük kalite, sık arıza). Kaliteli aksesuar, pencerenizin ömrünü uzatır, pürüzsüz çalışmasını sağlar. Ucuz aksesuar (özellikle Çin ve yerel markalar) 1-2 yılda bozulur. Pencere seçerken, aksesuar markasına mutlaka dikkat edin. Roto veya Siegenia tercih edin. Aksesuar arızası nasıl anlaşılır? Kulp normalden daha zor dönüyor (kilit kutusu aşınmış). Pencere açılırken takılıyor, metal sürtünme sesi geliyor (uzatma çubuğu eğrilmiş veya sürgüler aşınmış). Pencere kapalıyken kulp kolayca dönüyor, pencere kilitlenmiyor (sürgüler karşılığa oturmuyor). Pencere eğik duruyor, kapanırken sıkışıyor (menteşe eğilmiş). Pencere tam kapanmıyor, hava alıyor (sürgü ayarsız veya aşınmış). Bu belirtilerden birini gözlemliyorsanız, önce silikon sprey ile yağlayın (sorun geçebilir). Sorun devam ediyorsa, arızalı aksesuarı değiştirmek gerekir. Ufak arızalar (kulp değişimi) kendiniz yapın. Büyük arızalar (menteşe, kilit mekanizması) için usta çağırın. Usta çağırmadan önce fiyat alın, yedek parça garantisi isteyin. Kilit mekanizması (locking mechanism): Uzatma çubuğu (dişli çubuk, uzun metal şerit, profile vidalanmış) + sürgüler (kilitleme pabuçları, cams, kilit noktaları) + kilit kutusu (gear box, dişli kutusu). Uzatma çubuğu, kulp çevrildikçe yukarı-aşağı hareket eder, sürgüler de kasa karşılıklarına oturur. Aşınan parçalar: Dişliler aşınır, sürgüler aşınır (yuvarlak kısım yassılaşır, takılır), uzatma çubuğu eğilir veya kırılır. Kilit mekanizması komple değişirse, tüm set değişir (orijinal, profil ve pencere tipine uygun). Set fiyatı: 500-1.500 TL (marka, pencere boyutu). Değişim süresi: 1-2 saat. Usta gerektirir.
Kilit sürgü ayarı: Pencere kapandığında, uzatma çubuğu üzerindeki sürgüler (silindirik veya oval metal parçalar) kasa üzerindeki karşılıklara (kanca) oturmalıdır. Tam oturmazsa, pencere gevşek olur, hava sızdırır. Sürgülerin boyu ayarlanabilir. Uzatma çubuğu üzerindeki vidaları gevşetin, sürgüyü ileri veya geri kaydırın, tekrar vidaları sıkın. Sürgü, kasa karşılığına hafif sıkıştırarak oturmalı (ne çok sıkı ne çok gevşek). Tüm sürgüleri aynı hizada ayarlayın. Sürgüler aşınmışsa (yuvarlak kısım yassılaşmış, çatlamış), sürgüleri değiştirin. Lastik contaları kontrol edin: Pencereyi açın, kasaya ve kanada bakan contaları (siyah veya gri kauçuk) parmağınızla yoklayın. Esnek mi, yumuşak mı, yoksa sertleşmiş, katılaşmış mı? Çatlaklar, yırtıklar, düzleşme var mı? Conta düzleşmiş veya çatlamışsa, kesinlikle değiştirin. Contaları kendiniz değiştirebilirsiniz: Eski contayı sökün (bir uçtan çekin, yapışkanlı ise ısıtıp sökün). Yeni contayı (EPDM veya silikon, profil tipinize uygun) yapıştırmadan önce yüzeyi temizleyin (alkol veya aseton). Contayı sıkıştırarak oluğa oturtun (yapışkanlı contanın koruyucu bandını sıyırarak yapıştırın). Köşelerde 45° kesim yapın. Conta değişimi, hava sızdırmazlığı için en etkili çözümdür. Pencerenizden hava akımı (rüzgar), toz, polen, dış gürültü veya soğuk giriyorsa, sızdırmazlık sorunu var demektir. Bu sorun, ısıtma faturanızı %20-30 artırır. Hava sızdıran pencerenin 6 ana sebebi: 1) Lastik contalar (keçe) aşınmış, yırtılmış, düzleşmiş veya yerinden çıkmış. 2) Pencere kanadı ile kasa arasında boşluk var (menteşe ayarı bozuk). 3) Kilit mekanizması sürgüleri tam oturmuyor (sürgüler kasaya temas etmiyor). 4) Pencere kasası eğrilmiş. 5) Pencere montajı hatalı (pencere ile duvar arasındaki derz boşluğundan hava giriyor). 6) Köşe kaynaklarında çatlak veya patlak.
Odacık sayısı: Profil içindeki boşlukların (oda) sayısı. Her odacık, ısı ve ses yalıtımına katkı sağlar. 3 odacık (minimum), 5 odacık (ortalama), 6-7 odacık (iyi). Daha fazla odacık, daha iyi yalıtım anlamına gelmez; odacık geometrisi, duvar kalınlığı, malzeme kalitesi de önemlidir. Kaliteli 5 odacıklı profil, ucuz 7 odacıklı profilden daha iyi yalıtım sağlayabilir. Odacık sayısından ziyade, profil markası ve sertifikaları (CE, ift Rosenheim, RAL) önemlidir. Profil kalitesini anlama yöntemleri: Profil yüzeyine bakın: pürüzsüz, parlak, çiziksiz olmalı. Köşe kaynakları: düzgün, taşma yok, patlak yok. Profil içi: düzgün, eşit kalınlıkta. Ağırlık: kaliteli profil daha ağırdır (daha yoğun malzeme). Sararma testi: UV lambası altında bekletilir. Marka logosu: her profilde kabartma veya baskı olur. Sertifika: CE işareti, ift Rosenheim (Alman pencere enstitüsü), RAL (Alman kalite işareti). Ucuz profillerde bu sertifikalar ya yoktur ya da sahtedir. Pencere seçerken, sadece profil değil, işçilik (köşe kaynağı, lastik contalar, aksesuarlar, cam, montaj) da kaliteyi belirler. Ucuz pencere, size pahalıya mal olur. Geri dönüştürülmüş (recycled) profil: Eski PVC pencerelerin eritilip tekrar profil haline getirilmesi. Çevre dostu, daha ucuz. Ancak, geri dönüşüm sırasında malzeme safiyetini kaybeder, renk stabilitesi düşer, UV direnci azalır, kırılgan olur. Birincil (virgin) profil: Saf PVC, hiç geri dönüşüm içermez. Daha pahalı, ama dayanıklılık, renk, UV direnci mükemmel. Uzun ömürlü (20+ yıl) bir pencere istiyorsanız, birincil profili seçin. Profil üzerinde 'Recycled' veya 'Primary' ibaresi yazar. Kaliteli markalar (Rehau, Schüco) asla geri dönüştürülmüş kullanmaz. Profil markaları ve kalitesi: Alman kalitesi (Aluplast, Rehau, Schüco, Veka, Kömmerling, Gealan): Dünyanın en iyi profil üreticileri. Geri dönüştürülmüş malzeme kullanmaz (birincil hammadde - virgin PVC). UV ışınlarına dayanıklı (sarı yapmaz, çatlatmaz). Darbe dayanımı yüksek (çekiç vurmalarına dayanır). 20-30 yıl ömür. Belçika (Deceuninck): Çok iyi kalite, soğuk iklime dayanıklı. Türkiye (Pimapen, Egepen, WinHouse, İstikbal): Orta-iyi kalite. Bazı modellerinde geri dönüştürülmüş malzeme kullanılabilir. 10-15 yıl ömür. Ucuz profiller (Çin, İran, yerel bilinmeyen markalar): Düşük kalite. Sararır, eğilir, çatlar, kilit ve menteşeleri tutmaz. 2-5 yıl ömür.
Sinop / Ayancık bölgesinde diğer hizmetler