Türkiye Geneli Oto Elektrikçi
Toplam 713 usta listeleniyor
Hangi il ve ilçede usta arıyorsunuz?
Toplam 713 usta listeleniyor
Günümüz araçları, motor kontrol ünitelerinden (ECU) bilgi-eğlence sistemlerine, sensörlerden aktüatörlere kadar yüzlerce elektrikli bileşen içerir. Oto elektrik arızaları, teşhis edilmesi en zor arızalar arasındadır. Bu rehberde, akü, marş, alternatör, sigorta, kablo, far, gösterge, ECU gibi elektrik sistemlerindeki sorunları ve çözümlerini bulacaksınız.
Akü, aracın elektrik deposudur. Zamanla ömrünü tamamlar (ortalama 3-5 yıl). Belirtileri: Yavaş marş (motor geç dönüyor), far ve iç ışıkların sönük yanması, gösterge panelinde akü uyarı ışığının yanması, direksiyon sertleşmesi (elektrikli hidrolik direksiyon), radyo ve diğer elektronik cihazların sıfırlanması. Kış aylarında soğuk hava akünün performansını düşürür. Akü bitme nedenleri: Şarj sisteminin arızası (alternatör), akünün yaşlı olması, uzun süreli park (parazitik akım çeken bir cihaz varsa), kontak kapatıldığında farların veya iç ışığın açık kalması, çok kısa mesafe sürüşler (akü tam şarj olmaz). Çözüm: Akü takviye kablosu ile başka bir araçtan veya akü şarj cihazı ile şarj edin. Akü kutuplarını temizleyin (korozyon). Akünün voltajını ölçün (motor kapalı 12.5V - 12.8V, motor çalışırken 13.5V - 14.5V). Düşükse, aküyü değiştirin. Oto elektrikçisi, akü test cihazı ile akünün sağlık durumunu ölçer, şarj sistemini kontrol eder. Parazitik akım testi (araba kapalıyken aküden çekilen akım) yaparak, hangi cihazın aküyü boşalttığını bulur. Araç uzun süre park edecekse, akü negatif terminalini sökün veya akü koruyucu şarj cihazı (trickle charger) kullanın.
Alternatör (şarj dinamosu), motor çalışırken elektrik üretir ve aküyü şarj eder. Arızası, akünün bitmesine ve aracın stop etmesine neden olur. Belirtileri: Gösterge panelinde akü uyarı ışığı yanar (bazen kırmızı), motor çalışırken farlar sönük, sürüş sırasında akü bitme belirtileri, alternatörden gıcırtı veya uğultu sesi (rulman arızası). Sebepleri: Alternatör içindeki regülatör (voltaj dengeleyici) bozulması, diyot köprüsü (doğrultucu) arızası (alternatörün AC ürettiği akımı DC'ye çevirir), fırçaların aşınması, rulmanların bozulması, kayışın kopması veya gevşemesi. Çözüm: Oto elektrikçisi, multimetre ile voltajı ölçer (motor çalışırken 13.5-14.5 V arası olmalı). Altında ise alternatör şarj etmiyor. Alternatör tamir edilebilir (parça değişimi) veya komple değiştirilir. Tamiri genellikle değişimden daha ekonomiktir (parça fiyatı + işçilik). Alternatör kayışını kontrol edin, gerginlik ve aşınma. Alternatör arızasıyla sürüş yapmayın, akü tamamen biter ve araç stop eder (elektrikli direksiyon ve frenler de çalışmaz, çok tehlikeli!).
Marş motoru, aküden gelen elektrikle motoru ilk harekete geçiren bileşendir. Belirtileri: Anahtar çevrildiğinde 'tak tuk' sesi (marş rölesi sesi) geliyor ama marş motoru dönmüyor (akü bitmiş, marş motoru arızalı veya röle arızalı). Marş motoru dönüyor ama motor çalışmıyor (akü yeterli değil, motor veya yakıt sistemi sorunu olabilir). Marş motoru sürekli dönüyor (marş rölesi yapışmış). Marş motoru ses yapıyor ama zor dönüyor (akü veya marş arızası). Sebepleri: Akü bitmiş veya zayıf (en yaygın sebep), marş motorunun fırçaları aşınmış, solenoid (marş rölesi) arızalı, marş dişlisi (bendix) motor volanına tam oturmuyor (volan dişlileri aşınmış). Çözüm: Önce akü voltajını ölçün, düşükse takviye yapın veya şarj edin. Akü yeterli ise, marş motorunu çıkarıp test edin (oto elektrikçisi). Marş motoru tamir edilebilir (fırça, solenoid, bendix değişimi) veya komple değiştirilir. Uygun fiyatlı bir tamir, yeni marş motorundan çok daha ekonomiktir. Marş motoru arızası ile aracı çalıştırmak için itme veya çekme yöntemini (düz vites araçlarda) deneyebilirsiniz, ancak otomatik vites araçlarda bu yöntem çalışmaz ve şanzımana zarar verebilir. En doğrusu, oto elektrikçisine çekici ile çektirmek.
Aydınlatma ve sinyalizasyon sistemleri, sürüş güvenliği için kritiktir. Belirtileri: Bir far yanmıyor (lamba patlak veya kablo bağlantısı). Her iki far da yanmıyor (sigorta atmış, röle arızalı, far anahtarı bozuk). Sinyaller çalışmıyor veya hızlı yanıp sönüyor (bir sinyal lambası yanmış, flaşör rölesi arızalı). Stop lambaları yanmıyor (lamba, fren pedalındaki stop anahtarı). Sis farları çalışmıyor. Çözüm: Önce ilgili sigortayı kontrol edin (sigorta kutusunun şeması aracın kullanım kılavuzunda). Lambaları kontrol edin, yanmışsa yenisiyle değiştirin. Röleyi test edin (aynı tipteki başka bir röle ile yer değiştirerek). Kablo bağlantılarını, topraklamayı (şasi bağlantısı) kontrol edin. Far anahtarı veya stop anahtarı bozulmuş olabilir (multimetre ile test edilir). Oto elektrikçisi, arızayı hızlıca tespit eder. Lamba değişimi (özellikle xenon veya led lambalar) dikkat gerektirir, yanlış montaj yaparsanız elektrik sistemine zarar verebilirsiniz. Far ayarı (yükseklik ve genişlik), karşıdan gelenleri kamaştırmamak için önemlidir, yetkili serviste veya oto elektrikçisinde yaptırın.
ECU (Engine Control Unit, motor kontrol ünitesi), aracın beynidir. Sensörlerden (oksijen, hava kütlesi, krank, eksantrik, gaz kelebeği, vs.) gelen verileri işler, aktüatörlere (enjektör, ateşleme bobini, egzoz gazı devridaimi) sinyal gönderir. Arızalar: Gösterge panelinde motor uyarı ışığı (check engine) yanar. Motor performansı düşer (rölanti dalgalanması, stop etme, teklemeler, güçsüzlük, yüksek yakıt tüketimi). Teşhis: OBD-II (On-Board Diagnostics) cihazı ile arıza kodları okunur (P kodu). Her kod, belirli bir sensör veya bileşen arızasını işaret eder (örn. P0171: Karışım çok zengin). Arıza kodu yorumlaması, uzmanlık gerektirir. Aynı kodu, farklı sebepler oluşturabilir. Oto elektrikçisi, veri akışını (canlı veri, freeze frame) analiz ederek arızanın kaynağını bulur. Sensör değişimi genellikle kolaydır. ECU arızası nadirdir, genellikle su teması, voltaj dalgalanması veya yazılım hatası nedeniyle olur. ECU tamiri (lehim, entegre değişimi) veya yeniden programlama (flashing) yapılır. ECU arızasında, aracı çalıştırmak imkansız olabilir. Motor uyarı ışığı yanarsa, vakit kaybetmeden oto elektrikçisine gidin. Işığı görmezden gelmek, daha büyük arızalara yol açar (katalitik konvertör hasarı, motor parçalarının aşınması).
