Hangi il ve ilçede usta arıyorsunuz?
Toplam 723 usta listeleniyor
Egzoz sistemi, motorun yanma sonucu oluşan zararlı gazları (CO, HC, NOx) temizler, sesini susturur ve dışarı atar. Arızalı egzoz, ses yapar (gürültü, patırtı), performans düşürür, yakıt tüketimini artırır ve emisyon testinden geçemez. Bu rehberde, egzoz sistem bileşenleri, arızalar, susturucu değişimi, egzoz kaçağı ve yasal düzenlemeleri bulacaksınız.
Egzoz sistemi şu parçalardan oluşur: Egzoz manifoldu: Motor silindirlerinden çıkan gazları toplar. Dökme demir veya paslanmaz çelik. Çatlayabilir. Katalitik konvertör (katalizör): Zararlı gazları (CO, HC, NOx) kimyasal reaksiyonla daha az zararlı gazlara (CO2, H2O, N2) dönüştürür. İçinde platin, paladyum, rodyum gibi değerli metaller bulunur. Tıkanabilir veya eriyebilir. Susturucular (ön susturucu, arka susturucu, rezonatör): Egzoz sesini yansıtarak veya emerek azaltırlar. İçlerindeki bölmeler (perfore borular, elyaf) zamanla yanar veya korozyona uğrar. Boru (egzoz borusu): Manifold ile susturucular arasında bağlantıyı sağlar. Genellikle paslanmaz çelik veya alüminyum kaplı çelik. Contalar ve kelepçeler: Parçalar arasında sızdırmazlığı sağlar. Eski tip araçlarda oksijen sensörü (lambda sensörü) de egzoz sisteminde bulunur. Egzoz sistemi aracın altında (tampon altı) olduğu için korozyona (paslanma) çok müsaittir. Tuzlu su (kışın yollara atılan), nem, ısı, egzozu paslandırır. Paslanan egzoz borusu delinir, susturucu içi dökülür.
Egzoz sisteminde delik veya çatlak varsa (egzoz kaçağı), şu belirtileri fark edersiniz: Anormal egzoz sesi (gürültülü, patırtılı, düşük frekanslı uğultu, özellikli gaz pedalına basınca artar). Motor performansı düşer, yakıt tüketimi artar. Egzoz kokusu (kokuşmuş yumurta, kükürt) kabine girebilir. Aracın egzoz muayenesinden (fren-gürültü-emisyon) kalma. Tehlikeler: Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi: Egzoz gazı kabine girerse, uyuşukluk, baş dönmesi, bilinç kaybı, ölüm (kapalı garajda çok tehlikeli). Yangın riski: Sıcak egzoz gazı, aracın altındaki yanıcı maddelere (yağ, plastik, kuru ot) temas edebilir. Parça hasarı: Oksijen sensörü (lambda) hatalı okuma yapabilir, ECU'yu yanıltır, yakıt karışımı bozulur. Egzoz kaçağını bulmak için: Motor çalışırken, egzoz borusu boyunca elinizi gezdirmeyin (yanarsınız). Sabunlu su püskürtün, baloncuk çıkarsa kaçak var. Egzoz kaçağı tespit edildiğinde, delik kaynakla kapatılabilir (geçici), ancak genellikle parça değişimi (boru, susturucu) gerekir. Profesyonel egzozcu, kaçağı bulur, uygun yöntemle onarır. Egzoz kaçağı ile araç kullanmayın, derhal tamir ettirin.
Susturucular (ön, orta, arka, rezonatör) zamanla içten paslanır, elyaf yanar, bölmeler çöker. Değişim zamanı geldiğinde: Egzoz sesi anormal derecede gürültülü, uğultulu veya patırtılı (normalden çok farklı). Susturucudan egzoz dumanı dışarı çıkıyor (gözle görülür duman). Susturucu gövdesinde delik veya çatlak var. Susturucu sallanıyor (askı lastikleri kopmuş). Araç egzoz muayenesinden ses seviyesi (gürültü) yüksek olduğu için kalıyor. Susturucu değişimi: 1) Eski susturucu, aracın altından sökülür (kelepçeler, cıvatalar). 2) Yeni susturucu (orijinal veya yan sanayi) takılır, contalar yenilenir. 3) Susturucunun askı lastikleri (kauçuk) kontrol edilir, yenileri takılır. 4) Egzoz kaçağı kontrolü yapılır (sabunlu su). Fiyat: Susturucu marka ve modele göre 500-2.000 TL arası, işçilik 300-500 TL. Orijinal susturucu, paslanmaz çelikten yapıldığı için daha uzun ömürlüdür. Ucuz yan sanayi susturucular, çabuk paslanır (1-2 yıl). Performans susturucuları (free-flow, sports) daha gürültülü, daha az kısıtlama (performans artışı sağlar), ancak yasal değildir (muayeneden kalmak istemezseniz). Egzozcu, aracınıza uygun susturucuyu önerir.
Katalitik konvertör (katalizör), egzoz sisteminin en pahalı parçasıdır (2.000-10.000 TL). Arıza belirtileri: Motor performansı düşer (gaz tepkisi verme, güçsüzlük), özellikle yüksek devirlerde. Yakıt tüketimi artar. Egzozda koku (kükürt, kokuşmuş yumurta). Egzozdan ses gelmesi (katalizör içi dağılmışsa, parçalar tıkırdar). Motor kontrol ışığı (check engine) yanar (P0420 kodu, katalizör verim düşüklüğü). Nedenleri: Tıkanma: Katalizörün iç yapısındaki kanallar karbon ve yağla tıkanır, egzoz gazı geçemez. Eriyebilir (erime): Ateşleme problemi (buji, bobini arızası) nedeniyle yanmamış yakıt katalizöre ulaşır ve burada yanar, aşırı ısı (900°C+ oluşur) katalizörü eritir. Dıştan darbe (taş, tümseğe vurma). Çözüm: Tıkanmış veya erimiş katalizör temizlenemez, değiştirilmesi gerekir. Orijinal katalizör pahalıdır, ancak araç emisyon değerlerini tutturmak için gereklidir (muayeneden geçmek için). Bazı ucuz yan sanayi katalizörler, kısa sürede bozulur. Katalizör olmadan araç kullanmak yasadışıdır, cezası vardır (egzoz emisyonundan geçmez, çevre kirliliği). Katalizör arızası, genellikle başka bir arızanın (ateşleme sistemi, yakıt sistemi, oksijen sensörü) sonucudur. Katalizör değiştirilmeden önce, kök neden bulunup düzeltilmelidir. Egzozcu, arızayı teşhis eder, uygun çözümü sunar.
Egzoz modifikasyonu (değişiklik), genellikle daha gürültülü ses (sportif) ve daha az kısıtlama (performans artışı) için yapılır. Yöntemler: Katalizör iptali (çıkarılması): Emisyon değerleri yükselir, çevre kirliliği, muayeneden geçmez, yasaktır, cezası vardır (Yasal değil). Susturucu iptali (düz boru): Çok gürültülü, yasal değil. Performans (free-flow) susturucu: Daha az kısıtlama, orta seviyede gürültü, ancak yine de yasal sınırların üzerinde olabilir. Yasallık: Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, egzoz sisteminde yapılan her türlü değişiklik (orijinal parçanın tipten çıkarılması) yasaktır. Ancak, piyasada 'yasal' olduğu iddia edilen egzoz susturucuları vardır (TSE veya ECE onaylı, araç tip onayına uygun). Yine de muayenede ses seviyesi (gürültü) ölçülür (genelde 95-100 dB). Yasal sınırı aşarsa, kusurlu raporu verilir, cezası vardır (2024'te egzozdan 1.200 TL). Modifiye egzoz taktırdıysanız, muayeneden önce orijinal susturucuyu takın. Polis çevirmesinde, gürültülü egzoz cezası kesebilir, aracı bağlayabilir. Kısacası, egzoz modifikasyonu risklidir, ceza ödemek istemiyorsanız, orijinal susturucu ile devam edin. Performans artışı için daha farklı (hava filtresi, ECU yazılımı) yöntemler deneyin.