Kombi eşanjörü temizliği, petek temizliğinden farklıdır. Eşanjör (plakalı veya boyler), kombinin içindeki ince kanallardır. Sadece kombi temizliği yetmez, tüm tesisat temizlenmeli. Petekleriniz çok ısınıyor ama oda ısınmıyor mu? Petek önü eşyalı mı, perde kapatıyor mu? Hava sirkülasyonunu kontrol edin. Petek temizliği (radyatör flushing) nedir? Kendin yapabilir miyim yoksa mutlaka usta çağırmalı mıyım? Kimyasal temizlik fiyatları ne kadar? İşte detaylı cevaplar. Yeni kombi taktırdınız ama eviniz yine ısınmıyor mu? Eski tesisat (demir boru, çelik boru) içinde pas ve çamur birikmiştir. Kimyasal flushing ile tesisatı temizletin. Peteklerin arkasına folyo (reflektör) yapıştırmak, ısının duvardan kaçmasını önler, %5-10 tasarruf sağlar. Uygulaması basit ve ucuz.
Plakalı eşanjör (paslanmaz çelik, bakır): Genellikle yoğuşmalı kombilerde (hermetik, yoğuşmalı). Plakalar arasındaki kanallar çok dardır. Asit banyosu ile temizlenir. Boyler eşanjör (alüminyum): Daha eski kombilerde (atmosferik, hermetik). Alüminyum asitlere hassastır, özel pH nötr temizleyici kullanılır. Alüminyum eşanjörde asitli temizleyici delinmeye neden olur. Bu nedenle eşanjörün malzemesine uygun temizleyici şarttır. Eşanjör temizliği adımları: 1) Kombinin elektrik ve gaz bağlantısı kesilir, suyu boşaltılır. 2) Eşanjör kombiden sökülür (genelde ön panel, yan paneller sökülür, eşanjörün bağlantı boruları ayrılır). 3) Sökülen eşanjör, özel bir asit çözeltisine (sitrik asit, sülfamik asit, amonyum klorür - eşanjör malzemesine uygun) daldırılır. Asit, kireç ve pası çözer. 4) Ultrasonik temizleme cihazı kullanılıyorsa, eşanjör ultrasonik banyoya konur, yüksek frekanslı titreşimler tortuları söker. 5) Eşanjör bol su ile durulanır, basınçlı hava ile kurutulur. 6) Eşanjör kombiye tekrar takılır, sızdırmazlık testi yapılır. 7) Kombi devreye alınır, tesisata su doldurulur, peteklerin havası alınır, eşanjörde kaçak kontrolü yapılır.
5) Hava çıkışı bitene kadar bekleyin (birkaç saniye). Ses kesilince, sürekli su akmaya başlayacak (önce damla, sonra ince şelale). Su akmaya başlayınca, havalığı hemen kapatın (çevirip sıkıştırın). Çok fazla su akıtmayın, tesisattan su kaçar, basınç düşer. 6) Tüm peteklere aynı işlemi yapın. İdeal sıra: En alt kattan en üst kata doğru (yerçekimiyle hava yukarı çıkar). 7) Tüm peteklerin havasını aldıktan sonra kombi basıncını kontrol edin (1-1.5 bar olmalı). Basınç düşükse (1 bar altı), kombinin doldurma musluğundan (su besleme vanası) su ekleyin. Basınç 1.5 barı geçmesin (emniyet ventili atar). Hava alma adımları: 1) Kombiyi kapatın ve soğumaya bırakın (sıcak petekte hava almak risklidir, basınçlı sıcak su fışkırabilir). 2) Peteklerin en üst noktasındaki havalık vanasını bulun (genelde en üst kat, en uzak petek). 3) Havalığın altına bir kap veya bez koyun. 4) Havalık anahtarı veya tornavida ile havalığı yavaşça çevirin (açın, 1/2 tur). Hava çıkmaya başlayacak, ıslık veya tıslama sesi duyacaksınız. Sık sık hava yapan petek (ayda 1-2 kez hava almanız gerekiyor). Olası sebepler: Tesisat kaçağı (su basıncı düşer, hava girer). Kombi arızası (genleşme tankı patlamış veya hava basıncı düşmüş). Tesisatın en yüksek noktasında otomatik havalık yok veya arızalı. Peteklerde delik, çatlak (su sızdırıyor, hava emiyor). Kombi içinde hava yapan bir arıza (sirkülasyon pompası kavitasyon yapıyor). Kalıcı çözüm: Tesisat basınç testi yaptırın (kaçak var mı?). Kombi genleşme tankını kontrol ettirin (hava basıncı 0.8 bar olmalı). Otomatik havalık taktırın. Yetkili bir tesisatçı çağırın. Peteklerde hava birikmesi (havalanma) en sık karşılaşılan ısınma sorunudur. Hava, tesisata su doldurulurken (kombiye su ekleme), tesisattaki korozyon sonucu (hidrojen gazı) veya kaçaklardan girer. Belirtileri: 1) Petek tam ısınmıyor - üst kısım soğuk, alt kısım sıcak (hava yukarı çıkar, üstte birikir). 2) Petekte su sesi (akış sesi, guruldayan, tıkırdayan) gelir. 3) Kombi basıncı düşüktür (1 bar altı) ve sık sık düşer. 4) Kombi sürekli çalışır, geç ısınır.
Kendin yap (DIY) petek temizliği önerilmez. Piyasada satılan petek temizleme kimyasalları (kutu, şişe) genelde çok hafiftir (sadece önleyici). Tıkalı bir tesisatı açmaz. Yüksek debili flush cihazı olmadan, kimyasal tesisat içinde dolaşmaz, sadece kombiye zarar verir. Aşırı asitli kimyasallar (kireç çözücü) kombinin alüminyum eşanjörünü deler, bakır boruları inceltir. Ucuz işçilikle petek temizliği yaptırmayın. Referanslı, sigortalı, garantili bir firma seçin. İşlem sonrası 'petekler eşit ısınmazsa para iadesi' garantisi isteyin. 4) Tesisata kireç çözücü, pas sökücü, çamur sökücü, yağ çözücü kimyasallar (pH ayarlı, bakır ve alüminyuma zararsız) doldurulur. Dozaj, tesisat hacmine göre hesaplanır (genelde 5-10 litre kimyasal). 5) Flushing cihazı çalıştırılır, kimyasal, tüm peteklerde ve borularda yüksek debiyle (30-60 litre/dakika) ve ters yönde (reverse flow) dolaştırılır. Bu dolaşım sırasında, kimyasal tortuları çözer, yapışmış birikintileri söker. Dolaşım süresi: tesisat kirliliğine göre 30-120 dakika. 6) Kirli kimyasal, tesisattan tahliye edilir. İşlem, tesisat tertemiz olana kadar tekrarlanır (genelde 2-3 kez durulama yapılır). Durulama suyu berrak akana kadar devam edilir. 7) Tesisata korozyon önleyici (inhibitör) eklenir. Bu kimyasal, peteklerin ve boruların tekrar paslanmasını, kireç bağlamasını, çamur oluşmasını engeller. 8) Kombi tekrar devreye alınır, peteklerin havası alınır (her petek ayrı ayrı), kombi basıncı 1-1.5 bara ayarlanır. Tesisatta kaçak kontrolü yapılır.
4) Peteklerde su sesi (akış sesi, tıkırtı, çatırdama, guruldama) gelir. Bu ses, petek içindeki hava veya tortulardan kaynaklanır. 5) Kombi basıncı sık sık düşer (günde 1-2 kez su eklemeniz gerekir). Tesisat içinde sızıntı veya sürekli hava yapma sorunu vardır. Özellikle yeni kombi takıldıysa ama eski tesisat varsa (demir borular, çelik borular), peteklerde pas ve çamur birikmesi çok hızlı olur (6 ay içinde bile tıkanabilir). Petek temizliği (flushing, kimyasal yıkama, power flush), bu tortuları kimyasal olarak çözer, yüksek debili pompa ile dışarı atar. Temizlik sonrası: Petekler eşit ısınır, kombi daha az çalışır (%10-25 tasarruf), kombi basıncı düşmez, petekler sessiz çalışır, kombi arızası azalır. Petek temizliği, yılda bir kez (kış öncesi Eylül-Ekim veya kış sonrası Mart-Nisan) veya 2-3 yılda bir yapılmalıdır. Özellikle bina tesisatı 15+ yaşında ise daha sık temizlik gerekir (yılda bir). Petek içinde biriken tortuların bileşimi: Kireç (kalsiyum karbonat, özellikle sert su bölgelerinde - İç Anadolu, Akdeniz'in bazı illeri). Pas (demir oksit, eski demir tesisatlarda). Manyetit (Fe3O4, demir oksit tozu, mıknatıs gibi manyetik). Tortu, çamur (boru içindeki genel kir). Bu tortular, suyun akışını engeller, peteğin ısı transferini düşürür (tortu, ısıyı iletmez), kombinin ısı eşanjörünü tıkar, pompayı yorar. Kombi petek temizliği, sadece mevcut sorunları çözmez, aynı zamanda gelecekteki arızaları önler. Kombi içindeki ısı eşanjörü (plakalı veya boyler), en ince kanallara sahiptir (1-2 mm). Tortu bu kanalları tıkarsa, kombi ısıtma yapamaz, arıza verir (hata kodu: F28, F29, E9, 10 gibi). Eşanjör temizliği, petek temizliğinden ayrıdır. Eşanjör sökülüp asit ile yıkanır veya değişir. Yeni bir kombi 15.000-25.000 TL iken, petek temizliği 1.500-3.000 TL'dir. Akıllıca bir yatırım.
Kombi eşanjörü temizliği (ayrı işlem, petek temizliğine dahil değil): 500-1.000 TL (kombi markasına göre, eşanjör sökülüp asit banyosu veya ultrasonic temizleyici). Kombi bakımı + petek temizliği kombinasyonu (yıllık kombi bakımı + flushing): 2.000-3.500 TL. Merkezi sistem (apartman kaloriferi) petek temizliği: Daire başı 1.500-2.500 TL (apartmanda 10-20 daire). Kazan dairesinden tüm şaftların temizliği 15.000-50.000 TL (tesisat uzunluğuna göre). Fiyatları etkileyen faktörler: Petek sayısı ve petek boyutları (metre cinsinden). Tesisat malzemesi (eski demir tesisat daha çok kirli, uzun sürer). Kombi markası (alüminyum eşanjör hassas, özel kimyasal gerekir). İşlemin yapıldığı şehir (İstanbul'da fiyatlar %30 daha yüksek). Aciliyet (kışın yoğunlukta fiyat artar). Ek hizmetler (kombi bakımı, vana değişimi, tesisat onarımı). Garanti süresi (6 ay veya 1 yıl garanti daha pahalı). Firma itibarı (referanslı, sigortalı firma daha pahalı).
Termostatik vana takıldı mı (pimi hareket etmiyor) nasıl anlaşılır? Petek sıcaklığı ayar değiştirilince değişmiyor. Vana kafasını sökün (genelde elle çevrilir, bazıları vida veya somunlu). Altındaki vana gövdesinde küçük bir pim (iğne gibi) görürsünüz. Pime hafifçe bastırın (pense, tornavida veya parmağınızla). Pim içeri girmeli ve geri gelmelidir. Pim takılıysa (hiç hareket etmiyor veya çok zor hareket ediyor) takılmıştır. Petek dış bakımı: Petek üzerine eşya koymayın (üzerinde kuruyan havluluk, oyuncak, çamaşır). Perde veya mobilya ile peteği kapatmayın (hava sirkülasyonu engellenir, oda ısınmaz). Petekleri dıştan toz almak için vakum (fırça ucu) veya nemli bez kullanın. Toz tabakası, ısı transferini düşürür. Petek arkasına izolasyon folyosu (ısı reflektörü, radyatör arkası folyo) yapıştırın. Bu folyo, ısının duvardan kaçmasını engeller, odaya yansıtır, %5-10 tasarruf sağlar. Folyoyu duvara (peteğin arkasındaki duvar) yapıştırın (çift taraflı bant veya folyo yapıştırıcı). Petek ile folyo arasında 1-2 cm boşluk olmalı (tam temasta ısı iletimi olur).
Elazığ / Maden bölgesinde diğer hizmetler