Parke ve laminat döşemesi, göründüğü kadar kolay değildir. Profesyonel bir usta, genleşme payları, altlık seçimi ve tesviye konusunda hayat kurtarır. Laminat parke AC sınıfları nedir? AC3 mü yoksa AC4 mü? Eviniz için hangi aşınma sınıfı yeterli? Laminat parke kenarlarından su alıp şişti, ne yapmalı? Şişen laminatı sökmek ve yenisiyle değiştirmek.
Laminat onarımı: Şişen laminat (su teması) geri dönmez, değiştirilmesi gerekir. Hasarlı levhayı sökmek için laminat sökme aleti (düğme ve çekiç) ile etraftaki levhalar kaldırılır, hasarlı levha çıkarılır, yerine yeni levha takılır (aynı model ve parti numarası olmalı - yoksa renk farkı olur). Laminat tamiri için profesyonel usta çağırın, levha değişimi deneyim gerektirir (klik sistem zarar görmemeli). Parke gıcırdaması: Gıcırdama, altlık yetersiz, şap düz değil, parke çivileri gevşemiş, süpürgelik sürtüyor, parke kurumuş ve büzülmüş (genleşme boşluğu büyümüş) nedenleriyle olur. Çözüm: Parke üzerine vida atılmaz (masif parkede alttan vida, laminatta yapılmaz). Gıcırdayan bölgeye talk pudrası dökün (sürtünmeyi azaltır). Daha kalıcı çözüm için gıcırdayan bölge sökülür, altlık düzeltilir veya değiştirilir, yeniden döşenir. Çizik onarımı: Çok derin değilse, parke kalemi (ahşap renginde, mum bazlı veya boya kalemi) ile çizik sürülür, fazlası bezle silinir. Derin çiziklerde, ahşap macunu (tamir macunu, renkli) ile doldurulur, spatula ile düzeltilir, kuruduktan sonra ince zımpara (220 grit) yapılır ve verniklenir (su bazlı vernik). Laminat çizikleri için özel laminat onarım macunu veya mum kalem kullanılır (renk uyumu çok önemli - aynı ton). Lekeler (şarap, kahve, meyve suyu, mürekkep, ruj, yağ): Lekeli bölgeye özel ahşap leke çıkarıcı (oksalik asit bazlı) veya ev yapımı karışım (karbonat + beyaz sirke, macun kıvamı) sürülür, 10-15 dakika bekletilir, nemli bezle silinir. Yağ lekeleri için, mısır nişastası veya talk pudrası dökün, 24 saat bekleyin, emmesini sağlayın. Laminatta leke çıkmazsa, hasarlı levha değiştirilir.
Tesviye: Kırık, çukur, tümsek zeminlere şap (çimento+kum+su, 1:3 oranı) veya kendiliğinden yayılan (self-leveler) harcı dökülür. Self-leveler, sıvı kıvamında bir harçtır, kendiliğinden düzleşir, mükemmel pürüzsüzlük verir. Şap kalınlığı minimum 3-5 cm olmalıdır (yapıya bağlı). Subfloor (taş, beton, şap) üzerine buhar kesici (polietilen köpük levha, 0.2 mm kalınlık) serilir. Buhar kesici, zeminden gelen nemin parkeye ulaşmasını engeller, özellikle bodrum kat ve zemin kat için şarttır (yüksek katlarda isteğe bağlı). Üzerine altlık serilir. Altlık (underlayment) çeşitleri: Keçe (iyi ses yalıtımı, ısı yalıtımı, neme karşı dayanıklı, pahalı). Mantar (doğal, iyi yalıtım, neme hassas, pahalı). Köpük (ekonomik, düşük ses yalıtımı, orta yalıtım). Yerden ısıtma için uygun altlık (düşük ısı dirençli, 0.5 m²K/W altı) seçilir. Altlık kalınlığı 2-5 mm (çok kalın altlık laminat kilitlerine zarar verir). Kaliteli hazırlık, parkenizin ömrünü 2 katına çıkarır, gıcırdamayı önler ve yalıtım sağlar. Mevcut zemin (eski parke, fayans, mermer, karo) üzerine laminat döşenecekse, zemindeki tümsekler zımparalanır, çukurlar dolgu (epoksi veya polyester macun) ile düzeltilir. Eski parke sağlam ve düz ise üzerine laminat döşenebilir (ancak toplam yükseklik artar, kapıların altı kesilir).
Su geçirmez laminatlar (SPC - Stone Plastic Composite / WPC - Wood Plastic Composite): HDF yerine plastik (PVC) ve taş tozu çekirdek kullanır. %100 suya dayanıklıdır, şişmez, mutfak, banyo, giriş holü, bodrum kat için idealdir. SPC/WPC laminat, klasik laminata göre daha pahalıdır (metrekare 600-1200 TL) ama ömrü daha uzundur. Laminat AC sınıfı (aşınma dayanımı): AC1 (hafif ev kullanımı - yatak odası), AC2 (orta ev - oturma odası), AC3 (yoğun ev ve hafif ofis), AC4 (yoğun ofis ve butik mağaza), AC5 (çok yoğun ticari - alışveriş merkezi, okul). Ev için AC3-AC4 yeterlidir (minimum AC3 tercih edin). AC4, evcil hayvanlı ve çocuklu evler için daha iyidir. Laminat parke: Alt katman (denge katmanı), yüksek yoğunluklu lif levha (HDF çekirdek), dekoratif kağıt (yüksek çözünürlüklü ahşap veya taş baskısı) ve üst katman (melamin reçine + alüminyum oksit - koruyucu tabaka). Doğal ahşap içermez. Suya dayanıklılığı düşüktür (ıslanınca kenarlarından su alır ve şişer). En ekonomik seçenektir (metrekare başına 200-600 TL). Zımparalanamaz, hasarlı levhalar sökülüp değiştirilir. Mühendislik parke: Üst katman doğal ahşap (2-6 mm, meşe, ceviz, akçaağaç), alt katmanlar kontrplak veya HDF (yüksek yoğunluklu lif levha). Masif parkeye göre %70 daha stabildir (daha az genleşir/büzülür). Zeminden ısıtma (yerden ısıtma) için idealdir. 2-3 kez zımparalanabilir (üst katman kalınlığına bağlı). Masif parkeye göre daha uygun fiyatlıdır.
İlk sıra döşenir: Dil-oyuntu sistemi. Levhalar kısa kenardan birleştirilir (bir levhaya diğer levhayı hafif açılı (20-30°) bastırarak, kilit sesle oturana kadar indirin). İkinci sıra, ilk sıranın yarısı kaydırılarak başlanır (tuğla deseni veya yarım boy kaydırma). Bu desen, laminatın daha sağlam olmasını ve derzlerin aynı hizaya gelmemesini sağlar. Genleşme boşluğu (derz): Laminat, sıcaklık ve nem değişiminde genleşir (yazın) ve büzülür (kışın). Duvar ile laminat arasında mutlaka 8-12 mm boşluk bırakılır. Bu boşluk, döşeme sırasında takozlar (plastik veya ahşap ara parçalar) ile sabitlenir. Döşeme sonrası boşluk, süpürgelik veya silikon ile kapatılır. Genleşme boşluğu bırakılmazsa, laminat duvara dayanır, şişer, kilitler kırılır, yer yer kabarma olur. Laminat parkeler, yüzer sistem (klik / çıtçıtlı) ile döşenir, yani zemine yapıştırılmaz, sadece birbirine kilitlenir. Bu sayede genleşme ve büzülme için hareket edebilir. Uygulama adımları: 1) Oda 24-48 saat önceden laminat kasaları odaya yerleştirilir (alışma - aklimatizasyon). 2) Altlık serilir (üst üste binmez, bant ile birleştirilir). 3) Duvardan 8-12 mm genleşme boşluğu bırakılır (takozlar ile sabitlenir). 4) İlk sıra döşenir, dil oyuntusu duvara bakar. Kapı kasası altına laminat geçirme: Kapı kasasını laminat kalınlığı kadar yukarıdan kesmek için el testeresi veya çok amaçlı alet (oscillating tool) kullanılır. Laminat, kesilen kasanın altına kaydırılır. Bu sayede süpürgelik veya profil kullanmadan şık bir geçiş sağlanır. Kesmeden laminatı kasaya dayarsanız, genleşme boşluğu kalmaz ve çirkin görünür.
Vernik çeşitleri: Su bazlı vernik (poliüretan akrilik): Daha az kokuludur (zehirli değil), çabuk kurur (1-2 saat), sararma yapmaz, beyazlatmaz, fırça/roller ile uygulanır. Yağ bazlı vernik (poliüretan): Daha dayanıklı ve parlak, keskin kokulu (solvent), kuruması uzun sürer (24 saat), sararma yapabilir (güneş gören yerlerde). Ev için su bazlı vernik yeterlidir ve sağlıklıdır. Vernik en az 2 kat (3 kat daha iyi - daha dayanıklı, uzun ömürlü) uygulanır. Her kat arası ince zımpara (220 grit) ile hafifçe zımparalanır (verniğin pürüzsüz olması ve sonraki katın tutması için). Son kat kuruduktan sonra, süpürgelikler takılır, mobilyalar yerleştirilir (en az 48 saat beklenir, 1 hafta idealdir). Parke zımparalama, metrekare başına 150-300 TL arasıdır (işçilik + vernik). Masif veya mühendislik parke zamanla çizilir, matlaşır, rengi solar ve yüzeyi aşınır. Zımparalama ve vernikleme ile ilk günkü haline döner. Zımparalama, parkenin üst yüzeyindeki eski verniği, çizikleri, lekeleri ve ince tabakayı aşındırarak pürüzsüz, taze bir yüzey oluşturur. Mühendislik parkede üst ahşap katman kalınlığı en az 3 mm olmalı (yoksa alt HDF çıkar). Zımpara sonrası toz alma: Sanayi tipi elektrik süpürgesi (HEPA filtreli) ile tüm toz alınır. Ardından nemli (ıslak değil, hafif nemli) mikrofiber bezle tüm yüzey silinir (toz kalıntısı kalmaz). Zımpara tozu, verniğin yapışmasını engeller, pürüzlü bir yüzey oluşturur. Toz almak, işin %50'sidir.
Konya / Güneysınır bölgesinde diğer hizmetler